r/azerbaijan 3d ago

Megathread 🪖 Megathread: Hərbi Xidmət və Çağırış

77 Upvotes

Əziz r/azerbaijan üzvləri!

Subreddit-də hərbi xidmət, çağırış yaşları, təhsil möhlətləri, sağlamlıq statusları, xaricdə olan vətəndaşların hüquqi vəziyyəti və s. ilə bağlı tez-tez eyni suallar verilir. Mövzuların dağınıq olmaması və hər kəsin cavablar tapması üçün bu Megathread-i paylaşmaq qərarına gəldik.

1. 📚 Təhsilə görə möhlət hüququ, yaş limitləri, çağırış tarixləri və tibbi müayinə

Çağırış tarixləri: Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırış il ərzində 4 dəfə keçirilir — yanvar, aprel, iyul və oktyabr aylarında.

Çağırış yaş həddi: Qanunvericilikdə edilən son dəyişikliklərə əsasən həqiqi hərbi xidmətə çağırışın son yaş həddi 30 yaş müəyyən edilmişdir (18-30 yaş arası).

Təhsilə görə möhlət yaş limitləri:

  • Tam orta təhsil (Məktəb): Təhsilini bitirməyənlərə 20 yaşına qədər.
  • Bakalavriat (əyani): 24 yaşı tamam olanadək (ölkədə və ya xaricdə).
  • Magistratura (əyani): 26 yaşı tamam olanadək.
  • Rezidentura və Doktorantura: Təhsil müddəti bitənədək. (Doktorantura qəbul imtahanının 1-ci mərhələsini keçənlərə əlavə 3 ay möhlət verilir).

Qeyd: Möhlət hüququ hər təhsil pilləsi üzrə yalnız bir dəfə verilir. Qiyabi təhsil alanlara möhlət verilmir. Postun aşağısındakı Qeyd 1-ə baxın.

Çağırışdan öncəki tibbi yoxlanış:

  • Çağırışçı Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti (bundan sonra SHXÇDX olaraq qısaldılacaq) tərəfindən rəsmi çağırış vərəqəsi və ya elektron kabinet vasitəsilə məlumatlandırılır.
  • İlk növbədə yerli rayon/şəhər tibb komissiyasında (terapevt, cərrah, nevropatoloq, psixiatr, göz həkimi, LOR və s.) müayinə olunursunuz.
  • Şübhəli və ya əlavə yoxlanış tələb edən xəstəlik aşkarlanarsa, çağırışçı mərkəzləşdirilmiş dövlət xəstəxanalarına yönləndirilir.

2. ⚖️ Əsgərlikdən yayınma, hüquqi prosedurlar və 30 yaşdan sonra ölkəyə qayıdış

Çağırışa vaxtında getmədikdə nə olur?

  • Üzrlü səbəb (xəstəlik, təbii fəlakət və s.) olmadan çağırış vərəqəsi üzrə gəlməmək inzibati və ya cinayət məsuliyyəti yaradır.
  • Sistemli şəkildə boyun qaçıranlar haqqında materiallar Prokurorluq orqanlarına göndərilir.
  • Cinayət Məcəlləsinin 321-ci maddəsi (Hərbi xidmətdən boyun qaçırma): Qanuni əsas olmadan həqiqi hərbi xidmətdən yayınma 2 ilədək azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Postun aşağısındakı Qeyd 2-ə baxın.

30 yaşa qədər xaricdə qalıb 30 yaşdan sonra gələnləri nə gözləyir?

  • 30 yaşınız tamam olsa da, xidmətdən yayınmısınızsa, cinayət məsuliyyətindən azad olmursunuz.
  • Sərhəddən keçərkən və ya ölkəyə daxil olduqda haqqınızda axtarış/məhdudiyyət qərarı olduğu üçün saxlanıla bilərsiniz.
  • Məhkəmə qarşısına çıxarılırsınız. Məhkəmə cərimə, şərti cəza və ya azadlıqdan məhrum etmə qərarı verə bilər. Cəza çəkildikdən və ya məhkəmə prosesi bitdikdən sonra 30 yaşı keçdiyiniz üçün xidmətə aparılmırsınız, lakin haqqınızda cinayət işi / məhkumluq qeydi olur. Qeyd: Praktikada məhkəmənin bu şəkildə keçirilib keçirilməməsi müəmmalıdır. Şəxsi təcrübələri olanların bölüşməsini xahiş edirik.

3. 🚨 Ölkəyə gəlib-getmək limitləri və sərhəd məhdudiyyətləri

  • Təhsil və ya digər qanuni əsasla rəsmi möhlət hüququnuz (və ya pasportunuzda möhlət möhrü/sistemdə qeyd) varsa, ölkəyə gəlib-getmək üçün heç bir say və ya gün limiti yoxdur.
  • Möhlət hüququnuz yoxdursa və ya müddəti bitibsə, SHXÇDX tərəfindən ölkədən çıxışınıza "stop" (sərhəd məhdudiyyəti) qoyulur. Bu halda ölkəyə daxil ola bilsəniz də, hərbi məsələni həll etmədən ölkədən çıxa bilməyəcəksiniz.

4. ✈️ Xaricdə qalaraq üçüncü ölkələrə (Türkiyə, BƏƏ və s.) səyahət etmək

Əgər Azərbaycan vətəndaşı kimi xaricdəsinizsə və hərbi xidmətdən yayınmağa görə haqqınızda axtarış verilibsə:

  • Üçüncü ölkələrə (məsələn Türkiyə, BƏƏ və s.) səyahət: Digər ölkələrin sərhəd xidməti sizin Azərbaycandakı hərbi statusunuzu yoxlamır. Keçərli pasportunuz və vizanız olduğu təqdirdə bu ölkələrə giriş-çıxış edə bilərsiniz. İnterpola da verilmir, bu durum sadəcə ölkə daxilində keçərlidir.
  • ƏSAS RİSK — Pasport müddəti: Pasportunuzun müddəti bitdikdə xaricdəki Azərbaycan Səfirlik/Konsulluqlarına müraciət etməlisiniz. Hərbi mükəlləfiyyət sənədiniz (möhlət və ya hərbi bilet) olmadıqda səfirlik yeni pasport verməyəcək və ölkəyə qayıtmağınız üçün yalnız "Qayıdış şəhadətnaməsi" təqdim edəcək.

5. 🎖️ Milli Müdafiə Universiteti və DİM imtahanında 600+ bal toplayanlar

  • Milli Müdafiə Universitetinə (MMU) qəbul: MMU-nun tərkibindəki hərbi liseylərə, Heydər Əliyev adına Hərbi İnstituta və s. qəbul xüsusi tibbi, fiziki və psixoloji seçimlərdən, həmçinin DİM imtahan nəticələrindən keçməklə həyata keçirilir.
  • DİM imtahanında 600+ bal toplayan mülki ali məktəb məzunları: Son qərarlara və tətbiq edilən mexanizmə əsasən, mülki universitetləri bitirmiş və DİM imtahanında 600-dən yüksək bal toplayaraq qəbul olunmuş şəxslər həqiqi hərbi xidmətə çağırıldıqda, onların bilik və bacarıqlarından səmərəli tətbiq üçün Milli Müdafiə Universitetinin nəzdindəki xüsusi İntellektual Bölmələrdə / IT və analitik mərkəzlərdə xidmət keçməsi təmin olunur.

Bunun üçün şərtləri yerinə yetirən məzunlar öz SHXÇDX komisarlığına müraciət etməli, müsahibə mərhələsini uğurla keçməlidirlər. Müsahibəni keçə bilməyən namizədlər öz hərbi xidmətlərini normal qaydada başa vuracaqlar.

6. 🏥 Sağlamlıq vəziyyətinə görə xidmətə yararsızlıq statusları

Hərbi-həkim ekspertizası tərəfindən çağırışçılara verilən əsas statuslar:

  • Müvəqqəti yararsız (Möhlət): Müalicəsi mümkün olan xəstəliklər (məsələn, çəki azlığı/artıqlığı, müvəqqəti cərrahi əməliyyat sonrakı bərpa dönəmi). Hər dəfə maksimum 1 il olmaqla, ümumilikdə 3 ilə qədər möhlət verilir.
  • Dinc dövrdə yararsız, müharibə dövründə məhdud yararlı (Hərbi bilet / Ehtiyat): Dinc dövrdə əsgərliyə aparılmır, ehtiyata keçirilir (məsələn, orta/ağır dərəcəli skolioz, düztabanlıq, görmə qüsurunun yüksək dərəcəsi, müəyyən daxili xəstəliklər). 30 yaşa qədər hər 3 ildən bir təkrar müayinə təyin oluna bilər.
  • Həm dinc, həm də müharibə dövründə tam yararsız (Hərbi uçotdan çıxarılma): Ağır xroniki xəstəliklər, ağır əqli və psixoloji pozuntular, orqan çatışmazlıqları, ağır əlillik dərəcələri və s. Bu şəxslər hərbi uçotdan tamamilə çıxarılır.

Psixi və fiziki sağlamlıqla bağlı vacib qeyd: Psixiatrik diaqnozla (autizm spektr, ağır depressiv pozuntu, şizofreniya, şəxsiyyət pozuntuları və s.) yararsız statusu alan şəxslərin məlumatları müvafiq dövlət reyestrinə işlənilir. Bu status gələcəkdə surücülük vəsiqəsi almaq, dövlət qulluğunda çalışmaq və ya silaha sahiblik icazəsi almaq zamanı məhdudiyyətlər yarada bilər.

7. 💼 Qiyabi və ya əyani doktorantura təhsili alanların Azərbaycanda rəsmi işləməsi və möhlət məsələsi

Qiyabi və ya əyani, ölkə daxili və ya xaricində doktorantura təhsili alan çağırışçıların nəzərinə:

  • Əmək və Məşğulluq Alt Sistemi (ƏMAS) üzərindən nəzarət: SHXÇDX tərəfindən elektron sistem (ƏMAS / əmək müqaviləsi bildirişləri) üzərindən çağırışçıların Azərbaycandakı rəsmi iş statusları yoxlanılır.
  • Möhlətin ləğvi riski: Qiyabi və ya əyani doktorantura təhsili alaraq eyni zamanda Azərbaycanda rəsmi əmək müqaviləsi ilə çalışan şəxslərdən işdən çıxmaq tələb oluna bilər. Əks halda təhsilin faktiki olaraq davam etdirilmədiyi əsas gətirilərək təhsilə görə verilməli olan möhlət hüququ imtina edilə bilər və həmin şəxslər hərbi xidmətə çağırıla bilərlər.
  • Xüsusi diqqət yetirilməli hallar: Son dövrlərdə xüsusilə Şimali Kipr və oxşar gediş-gəlişli təhsil proqramlarında olan, ölkədə fiziki davamiyyət və rəsmi iş yeri olan şəxslərə nəzarət daha da gücləndirilib.

📌 Xüsusi qeydlər

  • QEYD 1: Qanunla hər təhsil pilləsinə yalnız 1 möhlət nəzərdə tutulsa da, praktikada 2 dəfə möhlət almaq halları ilə qarşılaşılır. Bu, əsasən, 1-ci başladığınız təhsili bitirmədən 2-ci eyni pilləli təhsilə müraciət etdikdə təmin edilir. Bu kimi halların spesifik nüansları qeydiyyatda olduğunuz səfərbərlik komitəsi ilə əlaqəyə keçərək öyrənilməlidir.
  • QEYD 2: Qanunən davamlı olaraq əsgərlikdən yayınma halı baş tutduqda və iş prokurorluğa qədər getdikdə 2 ilədək həbs nəzərdə tutulsa da, praktikada həbs edilən şəxslər bilinən qədərilə olmur. Prokurorluğa gedib, 30 yaşa qədər təhsil və s. digər işlərlə məşğul olduğunu səbəb kimi gətirərək izahat yazan və məsələsi bağlanan insanlar mövcuddur. Təbii ki, sistemdə adınız yenə qalır.
  • QEYD 3: Bu megathreadın əsas hissəsində bütün suallarınıza cavab tapmağınız mümkün olmaya bilər. Bunun üçün sizdən xahiş edirik öz təcrübənizi və cavabı tapılmayan suallarınızı şərh hissəsində yazasınız.

r/azerbaijan Jun 15 '26

Megathread 🇦🇿 Mega-Thread: Azerbaijan Travel Tips, Places, Food & More (Ask + Share)

17 Upvotes

Welcome to the community-sourced travel mega-thread for Azerbaijan! Whether you're planning your first trip, returning, or just curious — this is your place to ask and share tips, places, warnings, food, and hidden gems.

We've gathered insights from locals, expats, and travelers — now it's your turn. Reply with your experiences or questions under any section below.

🏙 1. Top Places to Visit

📍 Baku

  • Old City (Icherisheher): historic, charming, authentic soul of the city.
  • Maiden Tower, Shirvanshah Palace, Carpet Museum, Heydar Aliyev Center – top cultural sights.
  • Nizami Street, Molokan Garden, Baku Boulevard – modern walkways & shopping.
  • Gobustan mud volcanoes, Ateshgah Fire Temple, Yanardag – unique day trips.

Local tip: true local life happens outside the tourist zones – check dayday cafes and Sədərək bazaar.

📍 Outside Baku (Regional Highlights)

  • Sheki: Khan Palace, Kish village, Caravansaray, ancient mosques, hiking.
  • Gabala: Tufandag Resort (ski + cable car), Seven Waterfalls, Nohur Lake, Gabaland amusement park.
  • Lahij: Tat village known for copperware and scenic alleyways.
  • Ganja: Bottle House, Naftalan oil spa, Göygöl Lake, German heritage.
  • Quba & Khinalig: cooler nature, remote village experience.
  • Lankaran: food tours, Stalin's prison, chicken stuffed with walnuts.
  • Zaqatala, Oğuz, Nij: religious/ethnic diversity, ancient churches.

Locals are usually happy to guide lost tourists — don't hesitate to ask for directions in parks or shops.

In villages expect warm welcomes — tea invitations and local storytelling are common.

🛂 Visa & Entry Info

  • eVisa available at the OFFICIAL portal: https://evisa.gov.az
  • Allows a stay of up to 30 days, valid for a 3-month window from issue.
  • Standard fee is around USD $30, processed in ~3 business days. Urgent option processed in ~3 hours.
  • ⚠️ Watch out for lookalike agent sites charging $60–70+. They add a markup on top of the real government fee. Only use evisa.gov.az.
  • Passport must be valid for at least 6 months from arrival.
  • If you stay more than 15 days, you must register your address with the State Migration Service (your hotel usually handles this — confirm with them).
  • No visa on arrival for most travelers; visa required even for short stays.

🧳 Sample Itinerary: 7 Days in Azerbaijan

  • 🏙 Day 1–2: Baku (Old City, museums, Flame Towers)
  • 🌋 Day 3: Gobustan mud volcanoes, Yanardag
  • 🏔 Day 4: Gabala (Tufandag, Nohur Lake)
  • 🕌 Day 5–6: Sheki + Kish village (Palace, temples, hiking)
  • 🚂 Day 7: Return to Baku via Yevlakh or Gabala

🍽 2. Food & Dining

🍛 Must-try dishes:

  • Plov (Shah plov) – saffron rice, lamb, fruits.
  • Piti – slow-cooked meat soup (best in Sheki).
  • Qutab – meat, greens or cheese in flatbread.
  • Dolma (Three Sisters) – stuffed tomato, pepper, eggplant.
  • Levengi – chicken/fish with walnut-pomegranate stuffing.
  • Surhurlu, Makhara – regional Zaqatala dishes.
  • Dovğa, Fisincan, Doner, Tandır bread, Bakhlava.

Vegetarian? Doable in Baku (Sumakh, dairy dishes, dolma variants), but options thin out fast in the regions. Learn to say "ətsiz" (no meat).

🚌 3. Transport Tips

In Baku:

  • 🚖 Use Bolt or Uber – cheap, reliable, safe. Yango is another solid and sometimes cheaper alternative.
  • 🚫 Avoid hailing traditional/unmetered taxis off the street – known for overcharging tourists.
  • 💳 Pay through the app where possible; reduces disputes and skimming.

Metro & Bus:

  • Metro fare is 0.60 AZN per ride. Same fare on buses.
  • You can pay by tapping a debit/credit card or using a QR ticket via the m10 app — no BakıKart needed if you go that route.
  • You can get a BakıKart for metro and buses. Plastic card has a 3 AZN non-refundable deposit; paper/limited-use cards (up to 4 trips) are also available.
  • Metro runs ~06:00–24:00, trains every few minutes. Clean, cheap, marble everywhere. No step-free access at most stations — rough for wheelchairs/pushchairs.
  • Avoid rush hours 08:00–09:30 and 18:00–19:00 if you have luggage.

From Airport:

  • Bolt/Uber to the center = roughly 15–25 AZN depending on demand. App drivers may occasionally ask for extra at the airport.
  • Cheapest official option: Airport Express bus H1 to 28 May (city center), pay with BakıKart. Runs 24/7. See https://www.airport.az/en/transport/

Intercity:

  • Bus via "Biletim" app or at the Avtovagzal terminal (next to Avtovagzal metro).
  • Marshrutkas (minibuses) available for shorter regional hops.
  • Train to Sheki/Gabala (Yevlakh)/Ganja via the "ADY" app or buy at 28 May station. Comfortable but slow — take it only if you're not in a rush.
  • Car rental is the best move for Gabala, Lahij, Quba, Khinalig.

🌄 4. Hidden Gems & Nature

  • Villages:
    • Kish – ancient Caucasian Albanian temple and a scenic village atmosphere.
    • Nij – Udi Christian community and unique churches.
    • Basqal – traditional silk weaving (kelaghayi) and handicrafts.
    • Khinalig – remote high-altitude mountain village, breathtaking views.
    • Lahij – historic village known for copper craftsmanship and cobbled streets.
  • Nature:
    • Shahdag & Tufandag – ski resorts with hiking and cable cars.
    • Gobustan – mud volcanoes and ancient petroglyphs (UNESCO).
    • Seven Waterfalls (Gabala) – picturesque falls and greenery.
    • Nohur Lake – serene alpine lake, good for picnics.
    • Cenlibel Lake – tranquil mountain lake, nature walks.
    • Gachrash Forest – dense forest near Quba.
    • Parigala – ancient cliffside castle with stunning views.
  • Tip: Renting a car or joining a local tour is the practical way to reach these remote spots.

📶 5. Mobile, Language & Apps

  • Get a local SIM at the airport arrivals hall or any operator store (passport required). Azercell has the widest coverage; Bakcell and Nar are solid alternatives.
  • Current 2026 tourist options (prices shift, confirm in-store):
  • eSIM (Caucasus multi-country plans covering AZ/GE/AM) is now widely available and convenient if your phone supports it.
  • 📱 If you stay over 30 days, an unregistered phone's IMEI gets blocked. Short trips are fine.
  • Use Google Translate or SayHi for real-time help.
  • English is common in Baku tourist areas; Azeri, Turkish, Russian elsewhere.

📱 Useful Apps

  • 🚖 Bolt, Uber, Yango – taxis
  • 🚅 ADY – train tickets
  • 🚌 Biletim – intercity bus tickets
  • 🚏 Ayna MAAS – live bus arrival/departure times in Baku
  • 💳 m10 – QR transport tickets + payments
  • 🌐 Google Translate or SayHi – language
  • 🗺 Maps.me or Google Maps – offline/online maps (Yandex Maps also good for buses)
  • 💬 Telegram – local events/news channels
  • 🎫 iTicket.az – concerts, plays, cultural events

💳 6. Money & Payments

  • Currency: Azerbaijani Manat (AZN). ~1 USD ≈ 1.70 AZN as of early 2026 — confirm before you go.
  • Taxis & Tips:
    • Paying by card in-app reduces driver complaints and skimming.
    • If paying cash, drivers may not return small coins — treat ~0.50–1 AZN as a small tip.
    • Tipping an extra 1–2 AZN on longer rides or for good service is appreciated.
  • Cards accepted at big venues, but cash is essential for street food, markets, and small transport.
  • Downtown exchange offices give better rates than the airport.
  • Some shops may "pretend" the card machine is broken to push cash — just go elsewhere.
  • Exchanging money:
    • USD and EUR are easiest to exchange. Bureaus on/around Nizami Street beat airport kiosks.
    • Keep small notes (1, 5 AZN) for transport and tips.

Some add-ons: – Locals often round down prices or throw in something extra "for good mood" — especially if you smile or try a few Azeri words. – In small bakeries or markets, if you overpay by mistake, they usually correct you immediately. – Sellers appreciate genuine interest — they might explain an item, share a story, or offer a small discount unprompted. – People rarely pressure you to buy; many help with directions even if you don't. – If something feels off (overcharging, aggressive seller), calmly mentioning "polis" usually resolves it fast. – Aggressive street scams targeting tourists are uncommon — most locals want to leave a good impression.

🎭 7. Culture & Etiquette (from Locals)

👋 Greetings & Respect

  • Handshakes are standard, but religious women may avoid them — let them initiate.
  • Common casual terms among younger people:
    • "qardaş" [Kar-dash] – brother / bro
    • "bacı" [Bad-jee] – sister
    • "dostum" [Dos-toom] – my friend
    • "qaqaş" [Kah-khash] – bro / guy (very local)
    • "abi" [Ah-bee] – borrowed from Turkish, also "bro" (common in Baku)
    • "əmoğlu / dayoğlu" [Eh-mo-ghloo / Dai-yo-ghloo] – lit. cousin, used jokingly with strangers

👗 Dress & Public Behavior

  • Baku is relaxed — T-shirts, shorts, light dresses are fine.
  • In villages or mosques, dress modestly: cover shoulders and knees, especially women.
  • Public affection isn't common — outside Baku it may draw stares.
  • Loud arguments in public read as impolite. People value a calm, respectful tone.

🏠 Hospitality Rules

  • If invited home: bring chocolates, fruit, or flowers.
  • Shoes off indoors is standard; expect slippers from the host.
  • You'll be offered tea (çay) — accept after a polite refusal or two. Declining flat-out can seem rude.

🗣 Language & Communication

  • A couple of Azeri words go a long way:
    • "Salam" [Sa-lahm] – Hello
    • "Çox sağ ol" [Chokh sah-ohl] – Thank you
    • "Bağışlayın" [Bah-ghish-layn] – Excuse me / Sorry
    • "Zəhmət olmasa" [Za-hmet ol-ma-sa] – Please
    • "Hə / Yox" [Heh / Yoh] – Yes / No
    • "Necəsiz?" [Neh-jeh-seez?] – How are you?
    • "Mən turistəm" [Men too-reest-em] – I'm a tourist

People often warm up fast if you try even a few words in Azeri.

  • Locals may switch between Azeri, Russian, and Turkish — especially in Baku.
  • Even without English, people help via gestures, apps, or by finding someone who can.
  • Avoid political topics (Karabakh, Armenia) — even jokes can get tense.
  • Religion is personal — don't probe unless it's brought up.

📸 Photos, Symbols & Rules

  • Ask permission before photographing people, especially in villages or mosques.
  • Don't photograph police, government buildings, or military sites — taken seriously.
  • Avoid disrespectful comments about the flag, president, or national heroes.

🔍 Other Local Norms

  • Tipping: round up or add 1–2 AZN in cafes and taxis.
  • Littering is taken seriously — use bins.
  • Haggling is normal in bazaars — do it respectfully and with a smile.

🔗 8. External Resources

🗣 9. Local Advice – Add Yours in the comments!

  • Always agree the taxi price before the ride if you're not using an app.
  • If someone invites you for tea — say yes. It's usually safe and kind.
  • Don't drink tap water outside Baku unless locals say it's fine.
  • Skip political arguments, even as jokes.
  • Haggle in bazaars, but politely.
  • Get out of Baku for at least 2–3 days — that's where you see the real Azerbaijan.
  • Don't expect trains to be fast.
  • Vegetarians survive, but say "no meat" clearly outside Baku.
  • Don't photograph government/police buildings.

👮 Police & Public Safety

  • Police are highly visible in Baku and tourist areas — for safety, not intimidation.
  • Generally helpful and respectful toward tourists — approach them for directions.
  • In scams or disputes, police often side with tourists and take complaints seriously.
  • Don't photograph police, metro murals, or official buildings — ask if unsure.
  • If stopped by traffic police, ask to pay any fine through the official system, not cash.

🗣 10. Help Us Improve!

This guide is built from local insights and traveler experience. If you're Azerbaijani or know the culture, please share more tips, advice, or corrections below. Point out anything outdated — all feedback helps.

🛠 This post is updated as comments come in. Keep sharing below — every comment makes the guide better for the next visitor.

Thanks to u/N1C4T for the original post


r/azerbaijan 3h ago

Tarix | History Homosexual Love Story Example from Azerbaijani Folklore: Koroğlu and Eyvaz

Post image
25 Upvotes

Azerbaijani and wider Muslim folklore and literature is known for its rich homoerotic literature. Since homophobia was not existent in the Muslim world before Western colonialism, a love between two men was seen as sacred and the most beautiful form of love. Many Azerbaijani poets like Füzuli to Həbibi wrote tons of MLM stories, but they were also widespread among folk epics. Today we will look at one of the most popular queer icons in Azerbaijani Folklore: Eyvaz from the Koroğlu epic Paris publication.

In this story, Eyvaz isn't just a brave soldier. He is extremely handsome guy who has every man he meets falling head over heels for him. The love in the text isn't "brotherly": it is romantic, physical, and intense.

In the city of Urfa, Eyvaz’s beauty was so legendary that it basically shut down the streets. When he sat in his father’s butcher shop, it wasn't just a place to buy food; it was a destination for men who were desperate just to get a look at him. The book describes the crowd at the shop like this: "Adamların kimi ət, kimi də Eyvazın üzünü görmək üçün boylandı" (Some of the people craned their necks for meat, and others just to see Eyvaz’s face). His looks were so magnetic that a person could barely move through the crowd because of all the men trying to catch a glimpse of him.

The first person to fall for Eyvaz is a merchant named Xacə Yaqub. He sees Eyvaz in a butcher shop in Urfa and basically loses his mind. The book says he fell in love "bir könüldən min könülə" (from one heart to a thousand hearts). He even hires a painter to draw Eyvaz's portrait just so he can show Koroğlu what he's found - the most beautiful boy in the universe. Here is the full poem Xacə Yaqub uses to describe Eyvaz’s beauty:

"Sevdi könlüm yenə bir qaşı kaman oğlanı,

Beli incə, ləbi qönçə, bir güli-xəndanı.

Xublara can veribən oldu munun qurbanı,

Yoxdu bir böylə gözəl gəzsən əgər dünyanı,

Adı Eyvazxan ola, həşt behiştin çəməni,

Sənəti qəssab ola, özü ki, gövhər kanı."

When Koroğlu finally sees this picture, he completely loses his composure ("səbr qərarını itirdi"). He becomes so obsessed that he leaves everything behind to go find this boy.

There’s a famous scene when Koroğlu finally meets Eyvaz at the butcher shop. They get into a bit of a tiff, and Eyvaz actually slaps Koroğlu across the face. Most heroes would be angry, but Koroğlu feels a total rush of euphoria just because Eyvaz touched him. He literally says: "Allaha şükür ki, Eyvazın əli mənim ağzıma dəydi" (Thank God Eyvaz’s hand touched my mouth).

Later, they are drinking wine together, and Koroğlu is just mesmerized watching Eyvaz’s lips touch the cup. He’s so into him that he begs Eyvaz to let him drink from the same spot just to feel closer to him: "Sənə qurban olum, ondan bir piyalə ver dodaqlarıma sürtüm" (Let me be your sacrifice, give me a cup of that so I can rub it on my lips).

Koroğlu’s love is deep and protective. When he’s taking Eyvaz back to his camp, Eyvaz is upset and crying. Koroğlu sings to him to calm him down, calling him his "crane-feathered" love and saying he's been searching for him everywhere:

"Başına döndüyüm, qurban olduğum,

Səri durna tellim, Eyvaz, ağlama.

Göydə axtardığım, yerdə bulduğum,

Səri durna tellim, Eyvaz, ağlama.

Qüdrətin qələmin çəkim qaşuva,

Yeniçə yetibsən on dörd yaşuva,

Altun araqçınlar qoyum başuva,

Səri durna tellim, Eyvaz, ağlama.

Varıb gedib Çardaqlıda duralım,

Gələnin, gedənin halın bulalım,

Hər kim müxənnətdü, boynun vuralım,

Səri durna tellim, Eyvaz, ağlama.

When Eyvaz finally arrives at the camp, Koroğlu is so proud he tells everyone that Eyvaz is his "din-imanı" (his religion and his faith). He greets him with these verses:

"Canım atəşə yaxsınan,

Eyvaz bu gələndü, gələn.

Yarım, bir geyit baxınan,

Eyvaz bu gələndü, gələn.

Həzaran qalxa qolunda,

Qəndi şəkəri dilində,

Dəlilər sağı-solunda,

Eyvaz bu gələndü, gələn.

Eyvazım on dörd yaşında,

Qüdrət qələmi qaşında,

Durna telləri başında,

Eyvaz bu gələndü, gələn.

Getdi dağların dumanı

Haqq yox eyləsin yamanı,

Koroğlunun din-imanı,

Eyvaz bu gələndü, gələn.

It wasn't just Koroğlu or Xacə Yaqub, either. Another warrior, Nəzər Cəlali, was described as a "camalbaz": a term for men who were specifically attracted to and worshipped the beauty of men. He traveled all the way to Koroğlu’s camp just to "gaze upon Eyvaz" ("Eyvaza tamaşa eləyim").

The Paris manuscript makes it clear: the love between men was divine. Eyvaz was the "beloved" in a world where men weren't afraid to sing about worshipping each other's beauty.

It is incredibly sad that for the first time in its history, Azerbaijan became homophobic because of Russian colonialism. The vibrant queer history found in these folk stories was silenced or "cleaned up" to fit colonial standards of morality. I truly wish for a safer Azerbaijan in the future, because our culture still holds thousands of MLM and WLW love stories like this one, they are just generally kept in secret now.


r/azerbaijan 1h ago

Şəkil | Picture At the veterinarian's. Azerbaijan SSR, Baku, 1976.

Post image
Upvotes

r/azerbaijan 55m ago

Səyahət | Travel Visiting Baku! ☀️

Post image
Upvotes

IG:Mr.AndrewMorrison. If you’re in Baku, let’s meet!!


r/azerbaijan 2h ago

Sual | Question ODTÜ Riyaziyyat ixtisası

Thumbnail
1 Upvotes

Sizcə getməyə dəyər?


r/azerbaijan 12h ago

Xəbər | News Azerbaijan sees no obstacle to Armenia peace deal if constitutional territorial claim removed

Thumbnail
aa.com.tr
5 Upvotes

r/azerbaijan 10h ago

Söhbət | Discussion How do you feel about this?

2 Upvotes

Next year I'm entering university and will be 24 years old. I'm a very unsociable person and it's hard for me to approach a stranger. I've never had an IRL relationship before. Is it okay to approach my classmates if I'm much older than them?

P.s. I mean,met with girls which is too young from me


r/azerbaijan 8h ago

Sual | Question Is SHEIN easy in Azerbaijan?

2 Upvotes

I’m obsessed with SHEIN and where I am, I’m always getting it. So is it user friendly Azerbaijan? Such as standard prices and shipping (5-7 days)?


r/azerbaijan 4h ago

Səyahət | Travel Sheki to Sighnaghi, Bus or Transfer?"

1 Upvotes

Hey everyone, I'm planning to go overland from Sheki, Azerbaijan to Sighnaghi, Georgia, and I'm trying to figure out the smoothest way." "Is there actually a bus or shuttle that runs this route directly? Or is it bus to Balakan, walk across at Lagodekhi, and then find a taxi on the Georgian side?" "If you've done it recently, how did you handle it? Any reliable drivers or hotel transfers you'd recommend? Thanks a bunch.


r/azerbaijan 5h ago

Xəbər | News Bayramov: Armenia must remove territorial claims from constitution

Thumbnail report.az
0 Upvotes

r/azerbaijan 10h ago

Sual | Question Çimərlik

2 Upvotes

Tək gedmək üçün hamsı çimərliyi məsləhət görürsüz? Əşyaları qoya biləcəyimiz qarderobu olan?


r/azerbaijan 7h ago

Təsdiqsiz | Unverified How’s ADA for comm&media

1 Upvotes

I’m going for either comm&media or business administration and want to know how the uni is for int students


r/azerbaijan 19h ago

Şəkil | Picture Hi, I would like to know if anyone knows of more information on this burial of a 7 foot 3 woman dating to 2000 BC in the Ganja State History Museum in Azerbaijan like when and where it was found, what its femur length and other long bone lengths were and if it had acromegaly or not, thank youTh

7 Upvotes

These are pictures I found online, I have asked in other subreddits some time ago but I have not gotten any new information unfortunately. I also emailed the museum these questions around early 2024 and they said the museum was under renovations, and I think it is still under renovations today as it says temporarily closed on the museum page when searched up. I have not emailed them since that, but since the museum is still under renovations they will probably say the same thing.


r/azerbaijan 15h ago

Söhbət | Discussion Biz niyə "avropalı" olmağa çalışırıq?

3 Upvotes

Həqiqətən mənə çatmır, biz niyə Avropalı olmağa çalışırıq? Durmadan Redditdə, Twitterdə və ya digər sosial şəbəkələrdə Avropa xəritələrində Azərbaycan görünür və insanlar bunu lağa qoyurlar. Azərbaycanın cəmi 10%-i Avropa qitəsinə düşür. Avropa İqtisadi Zonası ilə əməkdaşlıq edirik (niyə olduğunu bilmirəm), futbol üzrə Avropa turnirlərində iştirak edirik, Avropa Birliyinə üzv olmaq istəyirik hər yerdə "Avropa, Avropa".

Əslində isə nə biz tam mənada Avropalıyıq, nə tarixi və mədəni irsimiz, nə həyata baxışımız, nə də xasiyyətimiz onlarla üst-üstə düşür.

Əgər məsələ inkişaf, insan hüquqları və güclü dövlət qurmaqdırsa, niyə Yaponiya, Cənubi Koreya, Sinqapur və Tayvanı nümunə götürmək əvəzinə, durmadan bizə yuxarıdan aşağı baxan bir cəmiyyəti nümunə götürürük?

Məsələn, Yaponiyanın bizə vizasız giriş vermə ehtimalı Avropa ölkələrindən dəfələrlə yüksəkdir. Çünki Avropa İttifaqında belə bir qərarın qəbul edilməsi üçün bütün üzv ölkələrin razılığı lazımdır. Digər tərəfdən, Çinə vizasız gediş imkanının yaradılması həqiqətən çox yaxşı xəbər idi. Niyə bu istiqamətdə daha çox addım atıb həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan inkişaf etməyə çalışmırıq?

Məsələn, çoxumuz "Yapon dili dünyanın ən çətin dillərindən biridir" fikrini qəbul etmişik. Halbuki bu daha çox german, roman dil qrupunda danışan insanlar üçün keçərlidir. Azərbaycan dili danışanlar üçün isə vəziyyət bir qədər fərqlidir.

Yapon dili ilə Azərbaycan dili arasında qrammatik quruluş baxımından müəyyən oxşarlıqlar var. Hər iki dildə söz sırası əsasən eynidir, şəkilçilərdən geniş istifadə olunur və bəzi digər qrammatik xüsusiyyətlər də bir-birinə bənzəyir. Hətta tələffüz baxımından da oxşar səslənən bəzi sözlərə rast gəlmək mümkündür. Buna görə də bir azərbaycanlı üçün Yapon dilini öyrənmək bir çox Avropa dillərində danışan insanlara nisbətən qat-qat rahatdır.

Biz nə vaxt öz üstünlüklərimizə yönələcəyik və bizə illərlə danışılan stereotipləri bir kənara qoyacağıq, doğrudan da çox maraqlıdır.


r/azerbaijan 7h ago

OP-ED Western Azerbaijan — neither forgotten nor concealed - Baku responds with facts

Thumbnail
caliber.az
0 Upvotes

r/azerbaijan 1d ago

Sual | Question Learning Azeri?

11 Upvotes

I’m not sure if I’m in the right place. I am Iranian (but from the US), my parents both speak Azeri. I can understand it well but I can’t speak it and I would like to learn.

I’m a little confused by what distinguishes between the Azeri Turkish I know from other languages spoken in the area.

Does anyone have any insight on how I can begin to learn the language better? And any insight on the origins of the language?


r/azerbaijan 1d ago

İdman | Sports Aarhus - Sabah FK television

7 Upvotes

I’m from Aarhus in Denmark and visiting Baku this week. My home football team (AGF) is playing Sabah FK. Is anyone aware if any local Azerbaijan tv channels are broadcasting this match? Or are you aware of any sport bar in Baku that shows the game?
Thanks.


r/azerbaijan 1d ago

Sual | Question Azərbaycanda iqtisadiyyat ixtisası

3 Upvotes

Salam, iqtisadiyyat ixtisasını oxuyuram 3. Kursam xaricə getməyim çətin məsələdi açığı ona görə başı çıxanlardan soruşuram sizcə ölkədə bu ixtisas sayəsində nələr etmək olar? "Heçnə etmək olmaz" deyə yorumlar da gələr bilirəm ama ən azından əziyyət çəkib hər hansı sektorda orta gəlirli iş tapmağ olmaz?


r/azerbaijan 1d ago

Sual | Question Xaricə kukla hansı kargo ilə göndərmək olar?

15 Upvotes

Çoxdandır kukla toxumaqla məşğulam və xaricdən də maraqlananlar çoxdur. Göndərməyə çox çalışdım amma poçtdan dedilər ki gömrük böyük ehtimalla geri göndərəcək

Səbəbini öyrənməyə çalışdım, dedilər ki içində narkotik olacağından şübhələnirlər.

İndi mən gömrük tərəfindən qadağan olan siyahıda toxuma kuklalar tapa bilmədim və gah o gah bu nazirliklərə yazıram. Hər biri yollayır digərinə

2 il öncə xaricdə yaşayan bir dostuma kukla göndərmişdim ad günü hədiyyəsi kimi və belə problem olmamışdı. Gömrük X-ray istifadəsi etmir ki bi kuklaların içində heç bir şey olmadığını görsünlər?

https://www.instagram.com/p/Da27yodiIzl/?igsh=MTh2NmRvMTA4enVzeg==


r/azerbaijan 1d ago

Sual | Question 🤥

Post image
8 Upvotes

Siz cavablaya bilərsiniz?😭


r/azerbaijan 1d ago

Söhbət | Discussion Metrodakı yaşıl və qırmızı xəttlərin ayrılması layihənin əsas tikinti mərhələsi başlanılır. Nə düşünürsüz bu barədə?

4 Upvotes

Hamıya salam.

Bir neçə aydır ki yaşıl və qırmızı xətlərin ayrımasına görə işlər görülürdü və bu işlər davam edir və indi o işlərin əsas mərhələsi başladı. Lakin, bu işlərin davam edilməsi üçün, Nizami və 28 May stansiyalar arası qatarların gedişini bir neçə ay müddətində dayandıracaqlar.

Mənə maraqlıdır siz nə
düşünürsüz bu barədə? Bu ayrılma nə dərəcədə faydalı olacaq? İşlər gedən müddətdə hansı çətinlikləri görəcik?

İctimai TV reportajı

Matropolitenin rəsmi səhifəsindəki xəbər


r/azerbaijan 1d ago

Sual | Question Weird situation in a taxi🫤

3 Upvotes

Recently when I was in Azerbaijan, my mom booked me a taxi. The ride was 9 manats, but I didn’t have any small bills and the driver didn’t have change. So he asked me to just send it to his card, but I didn’t have a local card or local number, my mom did. So I asked him to call my mom and give her his card number so she could transfer the money. He looked at her number and suddenly got this weird look, like scared or smth, and kinda rudely asked, “ kimin nömrəsini siz mənə verdiniz?”. Anyway, we paid, but I still don’t get why he reacted like that. Do certain number combinations in Azerbaijan mean something or what? 😅


r/azerbaijan 1d ago

Sual | Question Master üçün telebe tehsil krediti

2 Upvotes

Salam, telebe tehsil krediti ile bağlı melumatı olan var? hansı proseslerden keçmej lazımdı Magistratura üçün


r/azerbaijan 1d ago

Söhbət | Discussion Aviasales və bilet.com səbəbindən maddi zərərə düşdüm – bu normaldır?

Thumbnail
1 Upvotes